Focaccia – klasyczny przepis na włoską pizzę
Odkryj tajniki przygotowania autentycznej włoskiej focacci – aromatycznego chlebka, który łączy w sobie prostotę wykonania z wyrafinowanym smakiem. Poznaj sprawdzony przepis i sekrety, dzięki którym stworzysz w swojej kuchni prawdziwie śródziemnomorski przysmak.
Czym jest focaccia?
Focaccia to tradycyjny włoski chlebek o płaskim kształcie, wyróżniający się chrupiącą skórką i miękkim, puszystym wnętrzem. W przeciwieństwie do pizzy, ma prostszą formę i mniej dodatków. Podstawę stanowi ciasto drożdżowe z dużą ilością oliwy z oliwek, nadającej charakterystyczny smak i teksturę.
Klasyczna wersja zawiera jedynie sól morską i rozmaryn, choć w zależności od regionu Włoch spotyka się różne warianty wzbogacone o:
- suszone pomidory
- oliwki
- szałwię
- cebulę
- zioła prowansalskie
Historia i pochodzenie focacci
Focaccia ma korzenie sięgające czasów starożytnych Etrusków i Rzymian. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa „focus” (ognisko), nawiązując do tradycyjnej metody wypieku na rozgrzanych kamieniach. Szczególną popularność zyskała w regionie Ligurii, zwłaszcza w Genui, gdzie powstała najsłynniejsza odmiana – focaccia genovese. W średniowieczu stanowiła podstawowy pokarm włoskich rodzin ze względu na prostotę przygotowania i dostępność składników.
Różnice między focaccią a pizzą
| Cecha | Focaccia | Pizza |
|---|---|---|
| Grubość ciasta | Grubsza, pulchna | Cieńsza, płaska |
| Dodatki | Minimalistyczne (oliwa, zioła) | Bogate (sos, ser, warzywa) |
| Struktura | Gąbczasta z charakterystycznymi wgłębieniami | Jednolita, bez wgłębień |
Jak zrobić idealną focaccię?
Podstawą udanej focacci jest odpowiednie wyrastanie ciasta w temperaturze pokojowej. Charakterystyczne wgłębienia wykonane palcami pozwalają oliwie równomiernie rozprowadzić się po powierzchni, nadając wypiekowi bogaty smak. Ciasto można przygotować wieczorem i zostawić w lodówce na noc, by rano cieszyć się świeżym wypiekiem.
Składniki potrzebne do focacci
- 500 g mąki pszennej (3,5 szklanki)
- 375 ml ciepłej wody (1,5 szklanki)
- 4 g suszonych drożdży (lub 20 g świeżych)
- 1,5 łyżeczki soli
- 2-4 łyżki oliwy z oliwek do ciasta
- dodatkowa oliwa do skropienia
- gruboziarnista sól morska do posypania
- świeży rozmaryn (opcjonalnie)
Krok po kroku: przygotowanie ciasta
- Wymieszaj mąkę, drożdże i sól w dużej misce
- Dodaj ciepłą wodę i wyrabiaj na jednolitą masę
- Przełóż ciasto do miski z oliwą (60 ml)
- Wykonaj 2-3 składania ciasta, obracając miskę
- Przykryj i odstaw na 1,5-2 godziny do wyrośnięcia
- Przełóż na blachę wyłożoną papierem
- Pozostaw do ponownego wyrośnięcia (50 minut – 3 godziny)
Pieczenie focacci: temperatura i czas
Focaccię należy piec w temperaturze 220°C z funkcją góra-dół przez 20-25 minut, aż uzyska złoty kolor i chrupiącą skórkę. Po wyjęciu z piekarnika pozostaw na kilka minut do ostygnięcia. Całkowity czas przygotowania, włączając wyrastanie i pieczenie, wynosi około 2 godzin i 40 minut.
Dodatki i wariacje focacci
Focaccia to wszechstronny wypiek, który można modyfikować według własnych upodobań smakowych. W przeciwieństwie do pizzy, gdzie dominuje mnogość składników, focaccia wyróżnia się subtelnością i harmonijnym połączeniem kilku starannie dobranych dodatków. Podstawą udanego wypieku jest umiar – dodatki mają podkreślać, nie dominować nad smakiem ciasta.
Składniki można dodawać na różnych etapach przygotowania. Popularne metody to wciskanie dodatków w ciasto przed pieczeniem lub układanie ich na wierzchu, co nadaje wypiekowi wyrazisty charakter wizualny.
Najpopularniejsze dodatki do focacci
- oliwa z oliwek – podstawa smaku
- świeże zioła – rozmaryn, bazylia, szałwia
- pomidorki koktajlowe – nadają soczystość
- oliwki czarne i zielone – wprowadzają słonawy akcent
- suszone pomidory – intensyfikują smak
- tapenada – pasta z oliwek
- sery – od delikatnej stracciatelli po wyrazisty parmezan
- prosciutto – dodawane po upieczeniu
Regionalne wariacje focacci
| Region | Charakterystyka |
|---|---|
| Liguria | Focaccia genovese – cienka, chrupiąca, obficie skropiona oliwą |
| Rzym | Pizza bianca – płaski chleb z oliwą i solą |
| Apulia | Focaccia barese – z pomidorami, oliwkami i oregano |
| Toskania | Schiacciata – podawana z winogronami lub posypana cukrem |
| Piemont | Wzbogacana lokalnymi serami i alpejskimi ziołami |
Porady i triki na doskonałą focaccię
Doskonała focaccia wymaga nie tylko odpowiednich składników, ale też znajomości sprawdzonych technik. Praktycznym rozwiązaniem jest przygotowanie ciasta wieczorem i pozostawienie go w lodówce na noc. Długie, chłodne wyrastanie wzbogaca smak i strukturę wypieku, który można upiec rano na śniadanie.
Najczęstsze błędy przy przygotowywaniu focacci
- zbyt krótki czas wyrastania ciasta
- niedokładne nakłuwanie powierzchni
- niewystarczająca ilość oliwy
- zbyt mało soli gruboziarnistej
- niedogrzany piekarnik przed pieczeniem
- zbyt wczesne wyjęcie z piekarnika
Jak przechowywać focaccię?
Świeża focaccia najlepiej smakuje tuż po wystygnięciu. Do 48 godzin można przechowywać ją zawiniętą w papier kuchenny lub płócienną ściereczkę, w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej. Zachowa wtedy odpowiednią wilgotność i chrupiącą skórkę.
Na dłuższe przechowywanie najlepiej sprawdza się zamrażanie. Po całkowitym wystudzeniu należy pokroić focaccię na porcje, zawinąć w folię aluminiową i włożyć do woreczka do zamrażania. W zamrażarce zachowa świeżość do 3 miesięcy. Przed podaniem rozmrozić w temperaturze pokojowej i podgrzać w piekarniku (180°C, około 5 minut).
